شیراز

 

شیراز
 
 
فهرست:
 
 
1-نام گذاری
2-پیشینه تاریخی
3-معماری و بافت 
4-اطلاعات جغرافیا
5-مردم و جمعیت شناسی
6-بزرگان
7-اماکن تاریخی و تفریحی
8-حمل و نقل
9-رسانه‌ها
10-ورزش و مسابقات
11-اقتصاد و صنعت
12-سیاست
 
توضیحات
 
 
1-نام گذاری.  
اولین اشاره به نام شیراز، بر روی لوح‌های گلی ایلامی به 2000 سال پیش از میلاد باز می‌گردد که در ژوئن 1970 در هنگام کندن زمین برای ساخت کوره آجرپزی در گوشه جنوب غربی شهر یافت شده‌است. لوح‌های نوشته شده در ایلام قدیم به شهری به نام تیرازیس اشاره دارد  با توجه به فونتیک چنین برداشت می‌شود: تیراسیس یا سیراسیس، این اسم از نام سیراجیس در فارسی قدیم گرفته شده‌است که بر اثر تغییر منظم صداها در زبان فارسی مدرن به شیراز تغییر نام داده‌است. نام شیراز بر روی سفال‌های پیدا شده از ویرانه‌های دوره ساسانی در سده دوم پس از میلاد نیز رویت شده‌است. بر اساس نوشته‌های برخی از نویسندگان بومی، با توجه به شاهنامه، نام شیراز از نام پسر سومین شاه جهان یعنی تهمورث مشتق شده‌است  در کاوش‌های باستان‌شناسی در تخت جمشید، به سرپرستی جورج کامرون در سال 1314 خورشیدی به پیدایش خشت‌نبشته‌هایی عیلامی انجامید که بر روی چند فقره از آن‌ها به قلعه‌ای بنامیااشاره شده‌است همچنین مهرهایی مربوط به اواخر ساسانی و اوایل اسلام، در محل قصر ابونصر یافت شده‌است که حاوی ناممی‌باشند ابن حوقل، جغرافی‌دان مسلمان سده چهارم هجری، وجه تسمیه شیراز را شباهت این سرزمین به اندرون شیر می‌داند؛ چرا که به قول او عموماً خواربار نواحی دیگر بدان‌جا حمل می‌شد و از آن‌جا چیزی به جایی نمی‌بردند. براساس تحقیقات تدسکو شیراز به معنای مرکز انگور خوب است. هرچند این نظر توسط محققین دیگر مانند بنونیست و هنینگ رد شده‌است
نام شیراز در کتاب‌ها و اسناد تاریخی، تحت نام‌های مختلفی نظیر،وبه ثبت رسیده‌است. محل اولیه  این شهر در محل قلعه  ابونصر بوده‌است. شیراز در دوران بنی‌امیه به محل فعلی منتقل می‌شود و به بهای نابودی اصطخر – پایتخت قدیمی فارس – رونق می‌گیرد. این شهر در دوران صفاریان، بوییان و زندیان پایتخت ایران بوده‌است.. 
1-1-محل و نقشه
شیراز در بخش مرکزی استان فارس، در ارتفاع 1486 متری از سطح دریا و در منطقه  کوهستانی زاگرس واقع شده و آب و هوای معتدلی دارد. این شهر از سمت غرب به کوه دراک، از سمت شمال به کوه‌های بمو، سبزپوشان، چهل‌مقام و باباکوهی از رشته کوه‌های زاگرس محدود شده‌است
شیراز از دیرباز به واسطه  مرکزیت نسبی‌اش در منطقه  زاگرس جنوبی و واقع‌شدن در یک منطقه  به نسبت حاصل‌خیز، محلی طبیعی برای مبادلات محلی کالا بین کشاورزان، یکجانشینان و عشایر بوده‌است. همچنین این شهر در مسیر راه‌های تجاری داخل ایران به بنادر جنوب مانند بندر بوشهر قرار گرفته‌است
 
 
..
1-2-استان یا ایالت
 در استان فارس واقع شده است 
1-3-کشور
این شهر در کشور ایران واقع شده است 
2-پیشینه تاریخی
برطبق تاریخ ایران، چاپ دانشگاه کمبریج،  سکونت دایمی در محل شهر شیراز شاید به دوران ساسانی و حتی پیش از آن برسد. اما اولین اشاره‌های معتبر در مورد این شهر به اوایل دوران اسلامی بر می‌گردد. به نوشته دانشنامه اسلامی نیز شیراز شهری است بنا شده در دوران اسلامی در محلی که از زمان ساسانی یا احتمالاً پیش از آن سکونت گاه دایمی انسان بوده‌است. 
2-1-در اسطوره‌ها و روایات و قبل از تاریخ
بگفته شاپور شهبازی در دانشنامه ایرانیکا  این ادعا که شیراز اردوگاه مسلمانان بوده تا اینکه برادرزاده یا برادر حجاج ابن یوسف آن را در سال 693 پس از میلاد به شهر تبدیل کرد، اثبات نشده‌است 
جان لیمبرت، چنین جمع‌بندی می‌کند که هر چند تاریخ نگاران اسلامی بر این عقیده هستند که شیراز در سده اول هجری به توسط عبدالملک مروان بنیان نهاده‌شده‌است، اما باید دانست که شهری با نامی نزدیک به نام شیراز پیش از اسلام در محل یا نزدیک شهر وجود داشته‌است که نام خود را به شهر فعلی شیراز داده‌است. خصوصاً با توجه به اشاره‌ای که حمدالله مستوفی داشته‌است  مستوفی در نزهت‌القلوب 740 ق  معتبرترین روایت را این می‌داند که شهر شیراز را محمد برادر حجاج ابن یوسف به زمان اسلام تجدید عمارتش کرد. حمدالله مستوفی روایت دیگری هم آورده‌است که تجدید بنا بر دست عم‌زاده   حجاج محمد بن قاسم بن ابی عقیل صورت پذیرفته‌است  آثاری عیلامی  شامل یک سه‌پایه برنزی  مربوط به هزاره دوم پیش از میلاد در جنوب شرقی شیراز یافت‌شده‌است. همچنین در تعدادی لوح‌های عیلامی مکشوفه در پارسه  تخت جمشید  به کارگاه‌های مهمی در تی/شی-را-ایز-ایز-ایش (تیرازیس یا شیرازیس) اشاره می‌کند که بی‌شک همان شیراز امروزی است 
لیمبرت، شهبازی و آرتور آربری هر سه فهرستی از نشانه‌های متعددی از سکونت دایم در دشت شیراز و اطراف محل کنونی شیراز در دوران پیش از اسلام را ذکر کرده‌اند. مانند نگاره‌های سنگی مربوط به اوایل ساسانی، اشارات موجود به دو آتشکده  بنام‌های هرمزد و کارنیان  و قلعه‌ای باستانی بنام شاه موبد و آثار کشف شده در قلعه ساسانی در محل فعلی قصر ابونصر 
شهبازی می‌گوید که شواهد بالا چنین می‌نمایاند که شیراز تا پایان دوره ساسانی شهری با جمعیتی عمده و احتمالا مرکزی اداری بوده‌است  آرتور آربری چنین نتیجه می‌گیرد که بزرگی شیراز به هر اندازه بوده، این شهر در زمان داریوش زیر سایه پارسه و پس از حمله اسکندر مقدونی زیر سایه  شهر همسایه استخر بوده‌است 
همچنین نام شیراز همراه بخش اردشیر خوره دوره ساسانی به مرکزیت فیروزآباد ذکر شده‌است و شیراز جزئی از آن بوده‌است.  اردشیر خوره یکی از پنج بخشی بوده‌است که استان فارس ساسانیان را تشکیل می‌داده‌است  این اطلاعات در مهرهای ساسانی مربوط به اواخر ساسانی و اوایل دوران اسلامی کشف شده در محل قصر ابونصر در شرق محل کنونی شهر شیراز بدست آمده‌است و لیمبرت چنین پیشنهاد می‌نماید که استحکامات موجود در محل قصر ابونصر همان قلعه تیرازیس یا شیرازیس یاد شده در لوح‌های عیلامی پارسه است و بعدها پس از آنکه شهر فعلی شیراز در نزدیک این قلعه بنیان نهاده شده، این شهر نام خود را از این قلعه در حوالی شهر به یادگار گرفته‌است 
باستان شناسان موزه  متروپولیتن نیویورک نیز با توجه به نتایج حفاری‌های خود در محل قصر ابونصر، این استحکامات و احتمالاً روستاهای اطراف را به عنوان محل شیراز پیش از اسلام پیشنهاد می‌کنند. آنها گفته‌های بلخی در سده 12 نقل می‌کنند که می‌گوید: در محلی که شیراز کنونی وجود دارد منطقه‌ای بوده‌است با چند قلعه در میان دشتی باز. آنان در مورد داستان بنیان نهاده شدن شهر جدید شیراز و انتقال آن به محل جدید چنین نظر می‌دهند که انتقال یک شهر در بسیاری جاهای دیگر مانند نیشابور و قاهره نیز اتفاق افتاده‌است. در این حالت پس از تحولات یا تغییراتی سیاسی، شهر به محلی در نزدیکی شهر قدیم منتقل شده و شهر قدیمی رها گشته تا به شهری حاشیه‌ای یا تلی از خرابه تغییر پیدا کند
 
2-1-پیش از اسلام(ایلامیان,ماد ها,هخامنشیان,سلوکیان,اشکانیان)
استان فارس ساسانیان شامل استان فارس، یزد، حاشیه خلیج فارس و جزایر آن و بخشی از خوزستان کنونی بود، و طی حملات اعراب بین سالهای 640–653 میلادی که از بصره سازماندهی می‌شد به تسخیر درآمد. در آن زمان در محل شیراز کنونی شهری نبود  اما قلعه‌هایی در حوالی شیراز کنونی وجود داشت که در سال 641 میلادی به تسخیر اعراب درآمد  در طی این دوران اعراب حملات متعددی از محل این قلعه به استخر تدارک دیدند. استخر، پایتخت فارس تا سال 653 میلادی مقاومت کرد.هنگامی که اعراب شهر شیراز را بنیان نهادند، شهر را بگونه‌ای بنیان گذاشتند که بزرگتر از اصفهان باشد 
 
 
2-3-حمله اعراب به ایران(خلفای راشدین,بنی امیه,بنی عباس)
 
 
2-4-استقلال دوباره ایران(طاهریان,سامانیان,غزنویان,آل بویه,آل غور,صفاریان,سلجوقیان,خوارزم شاهیان)
شهبازی می‌نویسد که به سبب قرار داشتن شیراز در محل تلاقی راه‌های منتهی به یزد، کرمان، خوزستان، اصفهان و خلیج فارس، شیراز به پایگاه (سپاه مسلمانان) در فارس و مقر دولت و کارگزاران ارشد نظامی و اداری تبدیل شد و برای دو سده محل استقرار فرمانداران عرب فارس بود  هرچند تا دو سده شیراز زیر سایه شهر رقیب، استخر بود. اما بتدریج با اسلام آوردن ایرانیان و انحطاط شهر استخر، اهمیت شهر استخر به شیراز منتقل شد. از این دوران اطلاعات کمی در دسترس است ولی مشخص است که تا سده نهم میلادی شیراز دارای مسجد جامع نبوده‌است. یعنی تا زمانی که صفاریان شیراز را پایتخت حکومت خود قرار دادند 
در سده چهارم و پنجم هجری قمری سلسله  آل بویه فارس، شیراز را به پایتختی برگزیدند و مساجد، قصرها، کتابخانه و کانال آبرسانی از رودخانه کر در آن بنا نمودند. در این دوران شیراز به بزرگترین شهر استان فارس  شامل یزد و سواحل شمالی خلیج فارس  تبدیل شده بود. آل بویه پیرو شیعه 12 امامی بودند و شیعه را تبلیغ نموده و مراسمی مانند محرم و عید غدیر را پاس می‌داشتند. با اینحال آل بویه سیاست مدارا و پذیرا بودن با سایر مذاهب مانند اهل سنت را در پیش داشتند. در زمان آنها غیر مسلمانان مانند زردشتی‌ها مجبور نبودند که علامت مشخص کننده به تن داشته باشند و یا در محله‌های خاصی زندگی کنند. در زمان آل بویه بازار شهر در هنگام جشن مهرگان و نوروز نورانی می‌شد و هنگامی که در سال 369 هجری مصادف با 980 میلادی مسلمانان شیراز علیه زرتشتیان به اغتشاش پرداختند، عضدالدوله لشکری برای تنبیه اغتشاش‌کنندگان به شیراز فرستاد. اتابکان فارس  سَلغُریان  از نیمه  سده  6 هجری 12 میلادی  بر شیراز مستولی شدند. در دوره  آنها شیراز شکوفا شد و بناهای متعددی نظیر مدرسه، بیمارستان، بازار اتابک ساخته شد. به تدبیر اتابکان در حمله چنگیز خان مغول، شیراز از تخریب و قتل‌عام در امان ماند چرا که حکمرانان سلغری، ابوبکر بن سعد به پرداخت مالیات به مغولان رضایت دادند. آخرین حکمران اتابک اَبِش بنت سعد بود که به همسری پسر هلاکوخان مغول درآمد. مهریه او بخشش خراج شیراز بود و بدین ترتیب اتابکان فارس در سال 685 هجری (1287–1286 میلادی) منقرض شد  شیراز همچنین از قتل‌عام تیمور نیز در امان ماند زیرا شاه شجاع، فرماندار فارس تسلیم شد  در سده سیزدهم میلادی، شیراز مرکزی پیشرو در علم و هنر بود. بخاطر تشویق حاکمان و وجود دانشمندان و هنرمند، این شهر توسط جغرافی‌دانان قدیمی دارالعلم نامیده می‌شد 
 
 
2-5-حمله مغول ها به ایران(گورکانیان,ملوک الطوایف)
 
 
2-6-صفویه,زندیه,افشاریه,قاجاریه,پهلوی
شیراز بسال 909 هجری (1503 میلادی) به دست صفویه افتاد. شاه اسماعیل در راه توسعه تشیع رهبران مذهبی اهل سنت شهر را از دم تیغ گذرانید. در این دوران بناهای متعددی در شیراز مانند مدرسه خان، قصری در محلو حصاری بدور شهر ساخت. شهر شیراز در دوران صفویه دو گروه رقیب را در خود جای داده‌بود. حیدری‌ها که پیرو شیخ حیدر صفوی بودند و در شرق شرق سکنا داشتند و نعمتی‌ها که در غرب شیراز ساکن بودند و پیرو شاه نعمت الله ولی بودند 
پس از حمله افغانها به ایران و سقوط صفویه در سال 1722 میلادی، سپاه افغان در سال 1723 روانه شیراز شد. شیراز پس از نه ماه محاصره و تحمل قحطی تسلیم شد. گفته می‌شود طی این محاصره حدود 100 هزار تن از مردم شیراز هلاک شدند. نادرشاه توانست در سال 1729 شیراز را از دست افغان‌ها در آورد و خرابی‌های به بار آمده را ترمیم نماید. اما با شورش حکمرانان محلی در دوره افشاریان علیه نادر شاه، نادر شاه سپاهی را روانه شیراز کرد و شهر پس از چهار ماه محاصره سقوط کرد. پس از این حمله بسیاری از مردم شیراز از دم تیغ گذشتند و دو کله مناره در اطراف شهر برپا شد و باغ‌های اطراف شیراز نابود شد. ساخت شیراز به تمام ایران صادر می‌شد و شراب شیراز که عمدتاً توسط ارمنیان و یهودیان ساخته می‌شد از طریق خلیج فارس به بازار هند صادر می‌شد. در دوره کریم خان استادکاران و کارگران از سراسر ایران به شیراز آورده شدند  گفته شده‌است که تنها 12٬000 تن در ساختن خندق جدید دور شهر شرکت داشتند. بدستور کریم خان بناهای متعددی مانند ارگ جدید شهر، بازار وکیل، دیوان‌خانه، توپخانه، یک مسجد باشکوه و چند هزار مسکن برای لرها و لکهایی که در سپاه کریم خان بودند بنا شد. در آن زمان شیراز یازده بخش داشت که پنج تای آنها بخش‌های حیدری، پنج تای آنها نعمتی و یک بخش متعلق به یهودیان بود. پس از کریم خان، جانشینان وی موفق به حفظ سلسله زندیه نشدند و پس از روی کار آمدن قاجارها، آقا محمد خان قاجار پایتخت را به تهران منتقل نمود  در دوره قاجاریه، سید علی محمد باب در سال 1261 هجری قمری (1845 میلادی) در شهر شیراز شروع تبلیغ آیین خود نمود. او دستگیر و از شهر اخراج شد  در زمان اشغال ایران در جنگ جهانی اول، شیراز از کانون‌های مبارزه با نیروهای خارجی بود و کمیته ملی حافظین استقلال ایران در این شهر فعالیت می‌کرد 
در اثر شیوع آنفلوآنزا در سال 1918 حدود 10٬000 تن از مردم شیراز جان خود را از دست دادند. شیراز از دوران صنعتی شدن زمان رضا شاه که در شهرهای مختلف ایران رخ داد، چندان بهره‌ای نبرد؛ ولی پس از جنگ جهانی دوم شیراز پیشرفت زیادی داشت  در سال 1353 شیراز از نظر بزرگی پس از شهرهای صنعتی تبریز و اصفهان و شهر مذهبی مشهد قرار داشت. در سال‌های منتهی به انقلاب شیراز شاهد رشد خوبی بود. هر چند شیراز دیگر در سر شاهراه ترانزیت کالا از بنادر خلیج فارس به داخل ایران را نداشت، چون نقش سنتی بندر بوشهر با ساخته شدن راه‌آهن سراسری به بنادر دیگری انتقال یافته بود. با اینحال مراکز آموزش عالی، پایگاه‌های نظامی و صنعت گردشگری رشد خوبی در این شهر داشت. 
 
3-معماری و بافت
 
 
3-1-سبک ساختمان ها
 
 
3-2-محله ها و تقسیمات
 
3-3-پل ها
 
 
3-4-فروشگاه ها
 
 
3-5-هتل ها و مسافر خانه ها
شهر شیراز مجموعاً دارای 131 مهمان‌پذیر و مهمان‌سرا ثبت شده   62  و همچنین 34 هتل  می‌باشد که از این تعداد، هتل‌های شیراز، چمران، پارس، هما و پرسپولیس پنج ستاره، 26 هتل چهار، سه، دو و یک ستاره و 4 هتل آپارتمان می‌باشند.
گراند هتل شیراز
هتل چمران شیراز
هتل‌های شیراز، چمران، پارس، هما و پرسپولیس پنج ستاره، 26 هتل چهار، سه، دو و یک ستاره و 4 هتل آپارتمان می‌باشند.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
3-6-مراکز درمانی و بیمارستان ها
 
 
3-7-اماکن مذهبی(معابد,مساجد,کلیسا ها وکنیسه ها...)
مزار امام‌زادگان متعددی که در شیراز وجود دارد، در طول سده‌ها ساختار اجتماعی و اقتصادی این شهر را شکل داده‌است. گفته می‌شود که در زمان مأمون خلیفه  عباسی، تعدادی از فرزندان و نوادگان موسی بن جعفر -امام هفتم شیعیان- به شیراز پناه آورده بودند. برطبق روایت‌های مختلف، آنان به مرگ طبیعی درگذشتند یا توسط حاکم عباسی کشته شدند. پس از سال‌ها تعدادی از این مزارها شناسایی شدند و زیارتگاه شیعیان قرار گرفتند. برخی از این امام‌زادگان -همچون علی بن حمزه- در دوره  آل بویه شناسایی شدند؛ ولی برای بعضی دیگر -مانند شاه‌چراغ- حدود چهارصد سال زمان لازم بود تا توسط حکمرانان سَلغُری شیراز شناسایی شوند. شناسایی بیشتر این مزارها بیش از آن‌که براساس شواهد و اسناد تاریخی باشد، بر مبنای احادیث و روایات اسلامی بوده‌است.
 
 
 
 
 
 
 
3-8-مراکز آموزشی(مدارس,حوزه علمیه,دانشگاه هاو...)
چند دانشگاه مهم ایران در شیراز قرار دارند. مهم‌ترین دانشگاه آن دانشگاه شیراز می‌باشد که شامل دانشکده‌های مهندسی، علوم، کشاورزی، دامپزشکی، ادبیات و علوم انسانی، هنر و معماری، حقوق و علوم سیاسی و علوم تربیتی و روانشناسی می‌شود 
قدمت دانشگاه علوم پزشکی شیراز به 60 سال می‌رسد  دانشگاه صنعتی شیراز  دانشکده صنایع مخابرات راه دور ایران  دانشکده صنعت الکترونیک، دانشکده فنی مهندسی شهید باهنر شیراز  مرکزآموزش عالی حافظ شیراز  و مرکز آموزش عالی پاسارگاد شیراز  از دیگر دانشگاه‌های شیراز می‌باشند. دانشکده صنعت الکترونیک شیراز به دلیل فعالیتهای خاص خود و موفقیتهایی نظیر ساخت نخستین لامپ تصویر در ایران بسیار شناخته شده‌است در ضمن دانشکده صنایع مخابرات و راه دور ایران به دلیل وجود صنایع الکترونیک و مخابرات راه دور ایران در شیراز تأسیس شده‌است. دانشگاه آزاد شیراز که متشکل از چندین دانشکده می‌باشد از مراکز مهم دانشگاه آزاد ایران است  همچنین دانشگاه پیام نور نیز در شیراز وجود دارد 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
3-9-قنات ها و چشمه ها
چشمه‌های طبیعی موجود در اطراف شیراز هم از جهت آب‌درمانی و هم از جهت جذب گردشگر برای صنعت گردشگری استان فارس از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند و صنعت گردشگری این استان را رونق می‌بخشند
چشمه  جوشک، چشمه  خارگان، چشمه  ریچی
 
 
 
3-10-استخر ها
 
 
3-11-رستوران ها
 
 
3-12-بازار ها و مراکز خرید
محتمع تجاری ستاره
مجتمع تجاری زیتون
مجتمع تجاری آفتاب
مجتمع تجاری خلیج فارس
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
4-اطلاعات جغرافیا
شیراز یکی از شهرهای بزرگ ایران و مرکز استان فارس است. 
شهر شیراز، مرکز استان فارس به طول 40 کیلومتر و عرضی متفاوت بین 15 تا 30 کیلومتر با مساحت 1268 کیلومتر مربع به شکل مستطیل و از لحاظ جغرافیایی در جنوب غربی ایران و در بخش مرکزی فارس قرار دارد. اطراف شیراز را رشته کوه‌های نسبتاً مرتفعی به شکل حصاری استوار، احاطه کرده‌اند که از لحاظ سوق‌الجیشی و حفظ شهر اهمیت ویژه‌ای دارند. این شهر از سمت غرب به کوه دراک، از سمت شمال به کوه‌های بمو، سبزپوشان، چهل‌مقام و باباکوهی از رشته‌کوه‌های زاگرس محدود شده‌است. مختصات جغرافیایی شیراز عبارتست از 29 درجه و 36 دقیقه شمالی و 52 درجه و 32 دقیقه  و ارتفاع آن از سطح دریا بین 1480 تا 1670 متر در نقاط مختلف شهر متغیر است. رودخانه  خشک شیراز رودخانه  فصلی است که پس از عبور از شهر شیراز به سمت جنوب شرقی حوضه  خود متمایل شده و به دریاچه مهارلو می‌ریزد
شیراز به سبب جاذبه‌های تاریخی، فرهنگی، مذهبی و طبیعی فراوان، همواره گردشگران بسیاری را به سوی خود فرا می‌خواند. سید علی خامنه‌ای -رهبر ایران- لقب سومین حرم اهل بیت در ایران را به این شهر نسبت داد.. 
4-1-آب و هوا
نقشه  آب و هوایی ایران؛ شهر شیراز در جنوب غرب کشور قرار گرفته و آب و هوای آن مدیترانه‌ای است.
میانگین دما در تیرماه (گرم‌ترین ماه سال) 30 درجه  سانتی‌گراد، در دی‌ماه (سردترین ماه سال)، 5 درجه  سانتی‌گراد، در فروردین‌ماه 17 درجه  سانتی‌گراد و در مهرماه 20 درجه  سانتی‌گراد می‌باشد و میانگین سالانه  دما 18 درجه  سانتی‌گراد است. میزان بارندگی سالیانه  شهر شیراز 337٫8 میلی‌متر می‌باشد.
 
 
4-2-جلگه ها
 
 
4-3-رود ها
 
 
4-4-کوه ها و رشته کوه ها 
 
 
4-5-تالاب ها
 
 
4-6-دریاچه ها
دریاچه  دشت ارژن، دریاچه  مهارلو، رکن‌آباد
 
 
 
 
 
 
 
 
 
4-7-سد ها
 
 
4-8-زیست بوم ها
 
 
4-9-آلودگی محیط
 
 
5-مردم و جمعیت شناسی
جمعیت شیراز در سال 1390 خورشیدی بالغ بر 1٬460٬665 تن بوده که این رقم با احتساب جمعیت ساکن در حومه  شهر به 1٬700٬687 تن می‌رسد 
 
5-1-اقوام
 
 
5-2-زبان
مردم شیراز زبان فارسی را با لهجه شیرازی تکلم می‌کنند. لهجه شیرازی دارای 23 همخوان /P/ , /b/ , /f/ , /v/ , /t/ , /d/ , /k/ , /g/ , /q/ , /c/ , /j/ , /s/ , /z/ , /s/ , /z/ , /m/ , /n/ , /l/ , /r/ , /h/ , /x/ , /?/ , /y/ و 9 واکه ساده /a/ , /a:/ , /e/ , /e:/ , /o/ , /o:/ , /a/ , /i/ , /u/ و 5 واکه مرکب /y/ , /ay/ , /ou/ , /ey/ , /ow/ می‌باشد و ساخت هجایی آن cvc(c) است. تحقیقات در مورد وضع حاضر لهجه شیرازی نشان می‌دهد که در میان شیرازیان میزان آشنایی با این لهجه در سنین بالاتر بیشتر می‌باشد. در میان بانوان میزان آشنایی زنان خانه‌دار و در میان مردان، کسانی که کار آزاد دارند آشنایی بیشتری با این لهجه دارند  ظهور دو شاعر بزرگ فارسی نو، حافظ و سعدی، باعث تأثیر پذیری تمام جنبه‌های زندگی مردم شیراز از عصر مغول به پس از آثار این شاعران شد. بگونه‌ای که باعث افول گویش پیشین مردمان این شهر و حکمفرما شدن فارسی نو در این شهر شد 
 
 
5-3-دین
دین اکثر مردم شیراز اسلام می‌باشد. هر چند بیشتر یهودیان شیراز در طی پنجاه سال دوم سده بیستم به اسراییل و آمریکا مهاجرت کرده‌اند. این شهر هنوز پذیرای اقلیتی 6000 هزار تنی از یهودیان می‌باشد  به دلیل فعالیت‌های تبلیغاتی مسیحی در قرون نوزده و بیستم میلادی گروه‌های کوچکی از مسیحیان فرقه پروتستان مانند انگلیکن و پرسبی‌ترین در شیراز زندگی می‌کنند  در حال حاضر در شیراز دو کلیسای فعال وجود دارد که یکی متعلق به ارامنه و دیگری متعلق به کلیسای انگلیکن می‌باشد. 
 
5-4-فرهنگ
شهر شیراز به شهر شعر در ایران معروف است. از میان شاعرهای بانویِ معروف ایران می‌توان از جهان‌ملک خاتون که در شیراز می‌زیسته نام برد  شیراز به شهر شعر، شراب، باغ و گل و بلبل معروف است. باغ در فرهنگ ایرانیان از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است و شیراز از قدیم به داشتن باغ‌های بسیار و زیبا مشهور بوده‌است. شیراز از دوران باستان باغ‌های انگور فراوانی داشته و همین باعث شهرت جهانی شراب شیراز در دنیا شده‌است. امروزه بیش‌تر باغ‌های این شهر در شمال غرب آن و در مناطق قصردشت، کشن، چمران و معالی‌آباد واقع شده‌اند. تعدادی از باغ‌های شیراز از لحاظ تاریخی بسیار حایز اهمیت هستند و به‌عنوان مراکز مهم گردشگری به‌شمار می‌آیند. از معروف‌ترین این باغ‌ها می‌توان به باغ ارم، باغ عفیف‌آباد، باغ دلگشا و باغ جهان‌نما اشاره نمود  شهر شیراز در بین سالهای 1347 تا 1357 محل برگزاری جشن هنر شیراز بود. این جشنواره در زمان خود بزرگترین رویداد فرهنگی در نوع خود در سطح جهان بود. این رویداد با هدف تشویق هنرهای سنتی ایران و بالا بردن استانداردهای فرهنگی ایران تشکیل شده‌بود. همچنین این رویداد محلی بود برای گرد آمدن بزرگترین هنرمندان سنتی و مدرن ایران و سراسر دنیا در رشته‌های مختلف هنری جمعیت
 
5-5-جمعیت
1٬700٬687 نفر
 
5-6-آداب و رسوم
 
8-7-غذا ها محلی
 
 
8-8-سوغات ها
از سوغات عمده  شیراز می‌توان به آبلیمو، انار، انجیر، ترشی‌جات، چرم، حصیر، حنا، خاتم‌کاری، خراطی، خرما، ریسندگی، زعفران، سفیداب، سنگ‌تراشی، شیشه‌گری، بهار نارنج، ظروف سفالی، عرقیات، فلزکاری، قالی، کنده‌کاری، کیسه حمام، گبه، گلیم، کلوچه و مسقطی، نان یوخه، نان شیری، منبت‌کاری و نمد اشاره کرد
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
6-بزرگان
 
 
 
6-1-دانشمندان
 
 
 
6-2-معماران
 
 
6-3-نویسندگان
 
 
 
 
6-4-شاعران
حافظ
فردوسی
عماره
شهریار
اوحدی مراغه‌ای
بابا طاهر
سنایی
بهار
سعدی 
 
 
 
6-5-استادان و معلمان
 
 
 
6-6-سیاست مداران
 
 
 
6-7-پزشکان و دکتران
 
6-8-نوازندگان
 
6-9-خوانندگان
 
 
6-10-بازیگران
 
 
6-11-ورزشکاران
 
 
6-12-روزنامه نگاران
 
 
 
6-13-نویسندگان
 
 
6-14-روحانیون ,علماء و افراد مذهبی
 
 
7-اماکن تاریخی و تفریحی
شیراز به عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز گردشگری و توریستی ایران مطرح بوده و با جاذبه‌های تاریخی فراوان برای گردشگران داخلی و خارجی شناخته شده‌است  از جاذبه‌های تاریخی شهر شیراز می‌توان به آتشکده  صمیکان، آرامگاه حافظ، آرامگاه خواجوی کرمانی، آرامگاه سعدی، ارگ کریم‌خان، باغ جهان‌نما، باغ ارم، باغ تخت، باغ چهل‌تن، باغ دلگشا، باغ عفیف‌آباد، باغ نارنجستان قوام، باغ هفت‌تن، خانه صالحی، چاه مرتاض علی، حمام باغ نشاط، عمارت باغ ایلخانی، عمارت باغ نشاط، عمارت دیوانخانه، عمارت کلاه‌فرنگی باغ نظر، مسجد نصیرالملک، قصر ابونصر، قلعه  کک‌ها، مدرسه  آقاباباخان، مدرسه  خان، موزه  پارس، موزه  هفت‌تنان، نقش برجسته بهرام در برم دلک اشاره کرد. 
آبشار کوهمره سرخی، برم‌دلک
از جاذبه‌های طبیعی شهر شیراز می‌توان به رودخانه  قره‌آغاج، روستای قلات، کوه سبزپوشان، گردشگاه آتشکده، گردشگاه چاه‌مسکی، گردشگاه چشمه سلمانی و گردشگاه هفت‌برم اشاره کرد. 
در سال 1374 در پروژه بین الحرمین 7 هکتار از بافت تاریخی شیراز که متشکل از 87 خانه تاریخی، مسجد و مدرسه تاریخی بود تخریب شد. هم‌اکنون نیز تصمیم بر این است که تحت همان پروژه 57 هکتار دیگر بدون در نظر گرفتن آثار و بناهای ارزشمند تاریخی تخریب و جایش را به پاساژهای تجاری بدهد.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
7-1-قصر ها
 
 
7-2-قلعه ها
 
 
7-3-دروازه ها
 
 
7-4-موزه ها
شهر شیراز تعداد 11 موزه را در خود جای داده‌است که از میان آن‌ها می‌توان به موزه‌هایی همچون موزه هخامنشی که به نمایش اشیای متعلق به زمان هخامنشی می‌پردازد، موزه ساسانی که به نمایش اشیایی از دوره ساسانی می‌پردازد، موزه قاجار که به نمایش اشیاء زمان قاجار می‌پردازد، موزه  تاریخ طبیعی و تکنولوژی که به نمایش گونه‌های جانوری، گیاهی و زمین‌شناسی می‌پردازد، موزه پارس که به نمایش اشیاء سفالی از هزاره‌های پیش از میلاد تا دوره قاجاریه می‌پردازد و موزه عفیف‌آباد که به نمایش سلاح‌های گوناگون دوره صفویه تا دوره پهلوی می‌پردازد اشاره کرد.
 
 
 
7-5-باغ ها
 ، باغ پرندگان شیراز، باغ ارم ، باغ عفیف آباد، باغ جهان نما، باغ دلگشا، باغ جنتف پیربناب
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
7-6-پارک ها
سرانه فضای سبز در شیراز در سال 1387 برابر با 12٫7 متر مربع به ازای هر تن است. هم‌اکنون در شهر شیراز 118 پارک فعالیت می‌کنند که این تعداد شامل 48 پارک شهری و 70 پارک محله‌ای می‌باشد که از این جهت مساحت کل پارکها در شیراز 2٬170٬550 متر مربع می‌باشد که از این میزان 128٬044 متر مربع متعلق به پارکهای محله‌ای و 2٬042٬506 متر مربع متعلق به پارکهای شهری است و همچنین پارک آزادی با 204٬191 مترمربع مساحت بزرگترین پارک شیراز محسوب می‌شود.
پارک قلعه‌بندر، پارک ملی بمو،
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
7-7-بازار ها
 
 
7-8-آبشار ها
 
 
7-9-جنگل ها
 
 
7-10-سایر اماکن دیدینی
 
 
 
 
 
8-حمل و نقل
 
 
8-1-بزرگ راه ها
 
 
8-2-پایانه ها
چهار باب پایانه  مسافربری برون‌شهری در نزدیکی به ابتدای 4 محور اصلی خروجی شهر قرار دارند. شهرداری شیراز در سال 1363 خورشیدی اولین پایانه  متمرکز خود را با ناممطالعه، طراحی و به اجرا درآورد که در دی‌ماه 1366 خورشیدی به بهره‌برداری رسید.در شرق شیراز ودر جنوب غرب این شهر نیز پس از احداث و تجهیز در اردیبهشت‌ماه 1375 خورشیدی، به‌طور همزمان به بهره‌برداری رسیدند. همچنینجهت سرویس‌دهی به بخش‌های شمال غربی شهر شیراز از سال 1375 خورشیدی شروع به فعالیت کرده‌است.
 
8-3-فرود گاه ها
شیراز دومین شهر ایران پس از تهران بود که دارای فرودگاه بین‌المللی شد. این فرودگاه در دوران سلطنت محمدرضا شاه پهلوی با نام فرودگاه بین‌المللی شیراز تأسیس شد که پس از پیروزی انقلاب اسلامی به‌نامتغییر نام داد. فرودگاه شیراز پس از فرودگاه امام خمینی مجهزترین فرودگاه در سطح کشور محسوب می‌گردد. در حال حاضر فرودگاه بین‌المللی شهید دستغیب شیراز با دارابودن دستگاه‌های کمک ناوبری مدرن و کارآمد از قبیل دستگاه رادار PSR-SSR که یکی از پیشرفته‌ترین رادارهای دنیا می‌باشد و همچنین دستگاه‌های NDB - DME - DVOR و ILS یکی از فرودگاه‌های ایمن و مجهز در سطح کشور بوده و پذیرای تمامی تایپهای پروازی می‌باشد و به لحاظ سیستمها ی هواشناسی، ارتباطی و رادیویی از تجهیزات پیشرفته و قابل اطمینان برخوردار می‌باشد.  فرودگاه شیراز در اسفندماه سال 1389 خورشیدی به جمع چهار فرودگاه خودگردان کشور پیوست.
مسیرهای خارجی این فرودگاه عبارتند از کشورهای انگلستان، مالزی، ترکیه، عراق، سوریه، قطر، امارات متحده عربی : دبی، ابوظبی و شارجه، کویت، بحرین، عربستان، روسیه، پاکستان، مصر و سودان.
پروازهای داخلی این فرودگاه شامل پروازهای شیراز-تهران، شیراز-مشهد، شیراز-اصفهان، شیراز-تبریز، شیراز-اهواز، شیراز-آبادان، شیراز-بوشهر، شیراز-بندرعباس، شیراز-ساری، شیراز-لارستان، شیراز-لامرد، شیراز-چابهار، شیراز-کرمان، شیراز-کیش، شیراز-لاوان، شیراز-قشم، شیراز-سیری، شیراز-ماهشهر، شیراز-جزیره خارگ، شیراز-عسلویه، شیراز-بهرگان و شیراز-رشت می‌باشد.
شرکت‌های هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران هما، آسمان، ایران ایرتور، کیش‌ایر، ماهان، کاسپین، فارس ایر قشم، نفت، زاگرس، تابان، ارم ایر، گلف ایر، ترکیش ایرویز، سعودی‌ایر، ایرعربیا و به صورت موردی شرکت‌های هواپیمائی دیگر از فرودگاه شیراز جهت نشست و برخاست استفاده می‌کنند.
هم‌اکنون ظرفیت پذیرش مسافر این فرودگاه 4 میلیون تن در سال است که با اتمام طرح توسعه  این فرودگاه، به 10 میلیون مسافر در سال افزایش می‌یابد.
 
 
 
 
 
 
8-4-تاکسی رانی
شیراز دارای بیش از 12٬000 تاکسی از انواع مختلف می‌باشد که بخش بزرگی از حمل و نقل مسافرین درون‌شهری این شهر را برعهده دارد. این رقم براساس سهم سفر در شهر شیراز 1٬84 و جمعیت 1٬2 میلیون تنی نزدیک به 40 درصد از سفرهای درون‌شهری را عهده‌دار می‌باشد . 
انواع مختلف تاکسی که در شیراز فعال می‌باشند عبارتند از: تاکسی درون‌شهری (زرد، سبز و سفید)، تاکسی موقت، تاکسی تلفنی، تاکسی سرویس مدارس، تاکسی فرودگاه، تاکسی ترمینال، تاکسی خطوط ویژه و تاکسی بی‌سیم. البته سواری‌های مسافربر شخصی نیز اقدام به جابه‌جایی مسافر می‌کنند که به‌دلیل استفاده از سهمیه  سوخت مربوطه، بخش بزرگی از آن‌ها شناسایی شده و تحت نظارت سازمان تاکسیرانی قرار گرفته‌اند.
 
 
 
 
 
 
8-5-اتوبوس داخل شهر
شیراز از اولین شهرهای ایران است که دارای شرکت واحد اتوبوسرانی درون‌شهری شده‌است. سازمان اتوبوسرانی شیراز و حومه در سال 1345 خورشیدی تأسیس گردید. در آن سال 10 دستگاه اتوبوس به صورت نقد و اقساط از شرکت  ایران ناسیونال  خریداری شد و تعداد 10 تن راننده، 40 تن کمک راننده، 50 تن بلیت فروش و 10 تن تعمیر کار و بازرس، کارکنان شرکت واحد بودند. حقوق روزانه  هر راننده به‌صورت تمام وقت (6 صبح تا 10 پس ازظهر) مبلغ 160 ریال و هر تن کمک راننده و بلیت فروش 83 ریال تعیین شده‌بود. با اتوبوس‌های خریداری شده، خط‌های یک، دو و سه راه‌اندازی شدند که این امر با استقبال مردم روبه‌رو گردید. از ابتدای سال 1380 خورشیدی، سازمان اتوبوسرانی شیراز در امر واگذاری اتوبوس‌ها به بخش خصوصی اقدام نموده‌است؛ به‌طوری‌که هم‌اکنون بیش از 90 درصد از این ناوگان به بخش خصوصی واگذار گردیده‌است.
 
 
 
 
 
 
8-5-مترو
 
هم‌اکنون قطار شهری شیراز در دست ساخت می‌باشد. خط اول این پروژه از جنوب شرق شهر (میدان گلسرخ) و از طریق بلوار مدرس، میدان ولی‌عصر، میدان نمازی، میدان قصردشت، کوچه گلخون، حاشیه بزرگراه چمران تا شمال غرب شیراز (میدان میرزا کوچک‌خان و میدان احسان) امتداد خواهد داشت که هم‌اکنون بخش عمده‌ای از عملیات اجرایی آن انجام شده‌است. این خط 24٫1 کیلومتر طول دارد که پتانسیل حمل و نقل 10٬000 تن در ساعت را خواهد داشت
خط دوم این پروژه از تقاطع بزرگراه امام خمینی و بلوار عدالت در جنوب شهر آغاز شده و پس از گذر از بلوار عدالت و بلوار آزادی به‌سمت شمال و به میدان آزادی منتهی می‌گردد که ایستگاه میدان امام‌حسین، ایستگاه مشترک بین این دو مسیر است.
خط سوم به طول حدود 16 کیلومتر پیش‌بینی شده که میدان میرزا کوچک‌خان را از طریق صنایع الکترونیک، شهرک‌های شهید بهشتی، حافظ، بزین، استقلال، پل شهرک گلستان و بلوار تنگ‌جلاب به مرکز شهر جدید صدرا متصل می‌نماید. پس از اتمام پروژه‌های قطار شهری، شیراز جمعاً 110 کیلومتر مترو خواهد داشت.
 
 
 
 
 
 
8-7-راه آهن
خبر افتتاح راه آهن شیراز اصفهان در 13 خرداد سال 1388 خورشیدی توسط رسانه‌های خبری منتشر شد. مدت کوتاهی پس از افتتاح این راه آهن معلوم شد که این راه‌آهن به صورت نیمه‌تمام و ناقص اجرا شده و با عبور اولین قطار از روی آن بسیاری از ریل‌ها در هم شکسته‌اند. از آن زمان تا شهریورماه سال 1390 خورشیدی، به علت آماده نبودن ایستگاه راه آهن شیراز برای سوار و پیاده کردن مسافران از ایستگاه موقتی در شهر جدید صدرا استفاده می‌شد. ایستگاه راه آهن شیراز که اکنون یکی از بهترین ایستگاه‌های راه‌آهن کشور محسوب می‌شود در مهرماه سال 1390 خورشیدی به بهره‌برداری کامل رسید و از آن زمان تمامی قطارها از ایستگاه اصلی حرکت می‌کنند. 
هم‌اکنون مسیرهای ریلی شیراز - بوشهر - عسلویه و همچنین شیراز - جهرم - لار - بندرعباس در دست ساخت می‌باشد.
 
 
 
 
 
 
9-رسانه ها
شهر شیراز دارای 8 سینما است که از این تعداد، سینماهای حافظ، پیام، ایران، پرسیا، فلسطین و بهمن در بلوار کریم‌خان زند، سینما شیراز درخیابان لطفعلی‌خان و سینما سعدی در خیابان قصردشت قرار دارند
 
9-1-صدا و سیما
صدا و سیمای مرکز فارس که شامل دو بخش تلویزیونی و رادیویی است، برنامه‌های متعددی را به زبان‌های فارسی، انگلیسی و عربی پخش می‌کند. شبکه فارس نخستین شبکه  استانی 24ساعته  کشور  و همچنین قطب انیمیشن کشور محسوب می‌شود . رادیو فارس نیز به‌عنوان یکی از رادیوهای محلی کشور هم‌اکنون فعالیت می‌کند .
 
9-2-رادیو
 
 
9-3-مخابرات
 
 
9-4-نشریات
در شیراز روزنامه‌هایی مانند افسانه ، تحلیل روز، خبر جنوب ،  عصر مردم نیم‌نگاه منتشر می‌شود.
 
9-5-تلفن همراه 
 
 
9-6-اینترنت
 
 
9-7-سالن های همایش
نمایشگاه بین‌المللی شیراز بزرگ‌ترین مرکز نمایشگاهی در جنوب ایران می‌باشد. این نمایشگاه در فضایی بالغ بر 760٬000 متر مربع در شمال غرب شیراز تأسیس گردیده‌است. نمایشگاه بین‌المللی شیراز هم‌اکنون دارای فضایی به میزان 1٫7 کیلومتر مربع به‌صورت 6 سالن سرپوشیده و سه سالن در حال ساخت و فضای باز نمایشی به میزان 3٬000 متر مربع می‌باشد.
شیراز دارای 18 نگارخانه‌است که به پرپایی و نمایش آثار هنری و فرهنگی می‌پردازند 
 
10-ورزش و مسابقات
 
 
10-1-تیم های ورزشی
شهر شیراز دارای 1 تیم فوتبال باشگاه مقاومت شهید سپاسی در لیگ برتر فوتبال ایران و 3 تیم فوتبال برق شیراز، پیام مخابرات  و مقاومت بسیج  در لیگ دسته اول فوتبال ایران و دارای 2 تیم فوتسال ارژن و صدرا در لیگ برتر فوتسال است . همچنین شهر شیراز دارای تیم‌های بسکتبال، لوله آاس شیراز و ب. آ  در لیگ برتر بسکتبال می‌باشد. 
10-2-سالن ها و مکان های ورزش
مجموعه تفریحی ورزشی پولادکف به عنوان دومین پیست بزرگ بین‌المللی کشور در 80 کیلومتری شمال شهر شیراز و درارتفاع 2850 متری از سطح دریا واقع شده و دارای قله‌ای به ارتفاع 3400 متر از سطح دریا است؛ همچنین این مجموعه دارای امکاناتی از قبیل تله‌کابین، تل‌اسکی، رستوران، فست فود، کافی شاپ، مهمان‌سرا، هتل، موتور برفی، ماشین‌های کوهستان، چرخ‌های هوشمند، قایق‌های پدالو، اسب سواری، دوچرخه سواری، لوازم مورد نیاز اسکی و آموزشگاه اسکی می‌باشد و در سال 1381 افتتاح و مورد بهره‌برداری قرار گرفته‌است.
• ورزشگاه حافظیه که دقیقاً در روبروی آرامگاه حافظ واقع شده‌است و محل برگزاری مسابقات تیم‌های شیرازی در لیگ برتر ایران و لیگ دسته یک است 
• ورزشگاه شهدای ارتش که سابقاً مسابقات مهم در آن انجام می‌گرفت و در یک پادگان متعلق به ارتش واقع است 
• ورزشگاه میانرود با ظرفیت 50 هزار تن که البته در حال ساخت و آماده شدن است 
• دهکده المپیک شیراز با ظرفیت 100 هزار تن که البته در حال ساخت و آماده شدن است 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
10-3-مسابقات بین المللی
 
 
 
11-اقتصاد و صنعت
در طول تاریخ این شهر، شیراز به واسطه مرکزیت نسبی‌اش در منطقه زاگرس جنوبی و واقع بودن در یک منطقه به نسبت حاصلخیز به محل طبیعی برای مبادلات محلی کالا بین کشاورزان و یکجانشینان و عشایری مانند قشقایی تبدیل گشته بود. همچنین این شهر در مسیر راه‌های تجاری داخل ایران به بنادر جنوب مانند بوشهر بوده‌است که این نقش با احداث شبکه راه‌آهن به بنادر دیگر ایران کمرنگ شده‌است. مرکزیت ادارای و نظامی این شهر نیز باعث رونق شهر در طول تاریخ بوده‌است. در دهه‌های اخیر این صنعت گردشگری به رونق این شهر افزوده‌است 
 
11-1-کارخانه ها
صنایع مهم شیراز شامل صنایع الکترونیک، پالایشگاه نفت، مجتمع پتروشیمی، کارخانه  سیمان، صنایع لاستیک‌سازی، صنایع لبنیات و صنایع نساجی است و در بخش انرژی نیروگاه گازی شیراز، نیروگاه حافظ، نیروگاه سیکل ترکیبی فارس و نیروگاه خورشیدی شیراز از جمله نیروگاه‌های مهم شیراز هستند 
شهرک صنعتی بزرگ شیراز صنایع کوچک و بزرگ بسیاری را در خود جای داده‌است. شیراز جایگاه بودن کارخانجات الکترونیکی متعددی از جمله صنایع مخابراتی و الکترونیک ایران  صاایران، زیمنس، ITMC و تکصا می‌باشد. صنایع فناوری اطلاعات از بزرگ‌ترین صنایع این شهر به‌شمار می‌رود که با شهرهای بزرگی در زمینه  تبادل صنایع فناوری اطلاعات در جهان مانند مونیخ و برلین  در زمینه  کارخانجات زیمنس  در ارتباط می‌باشد. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
11-2-محصولات کشاورزی
کشاورزی همواره بخش مهمی از اقتصاد شیراز و حومه  آن بوده‌است که دلیل آن فراوانی آب در این منطقه نسبت به بیابان‌های اطراف است. تولیدات کشاورزی این شهرستان عبارت‌اند از: انگور، نارنج، خرمالو، ازگیل، شلیل، انار و گندم. این شهر در تولید فرش و گل نیز معروف است  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
11-3-محصولات دام و طیور
 
 
11-4-گردشگری
 
 
11-5-تولید انرژی
 
 
11-6-منابع و ذخایر معدنی
 
11-7-صنایع دستی
از صنایع دستی این شهر می‌توان به خاتم کاری، معرق‌کاری، قالی‌بافی و منبت‌کاری اشاره کرد 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

خرید بلیط هواپیما

بدلیل گذشت 15 دقیقه از زمان آخرین بروز رسانی باید جستجوی خود را تکرار نمایید.


جستجوی جدید
×

راهنمای نصب اپلیکیشن iOS

English العربی

1. در مرورگر سافاری در نوار پایین همین صفحه این دکمه را فشار دهید :

2.در منو باز شده ردیف پایین را به سمت چپ بکشید (در iOS13 به سمت بالا بکشید) و این دکمه را فشار دهید :

3. در بالای صفحه این دکمه را فشار دهید :

4. پس از بستن مرورگر، آیکون اپلیکیشن به گوشی شما اضافه شده و آماده استفاده میباشد.

1.في أسفل متصفح Safari ، انقر فوق :

2.في القائمة المنبثقة ، اسحب الصف السفلي إلى اليسار (iOS13 اسحب إلى أعلى) واضغط على هذا الزر:

3. في الجزء العلوي من الشاشة ، اضغط على هذا الزر:

4. بعد إغلاق المتصفح ، أيقونة التطبيق على الهاتف لقد أضفت وجاهزة للاستخدام.

1. In the toolbar on the bottom of the Safari browser, click on :

2. Select the :

3. In the next step, in the top right corner, click on :

4. A shortcut of the app will appear on your home screen, and the app is ready to use.